ZASTOSOWANIE TLENOTERAPII HIPERBARYCZNEJ W TRUDNO GOJĄCYCH SIĘ RANACH

Rany stanowią znaczący problem dla naszego zdrowia, który w dużym stopniu wpływa na jakość naszego życia. Jak wiadomo w przypadku prawidłowego gojenia się rany bardzo ważne jest odpowiednie ukrwienie, odżywienie i dotlenienie uszkodzonych tkanek. Niestety coraz częściej w wyniku różnych patologii tj.: cukrzyca, choroba tętnic lub żył, miażdżyca mogą powodować rozpad tkanki, oraz słabe ukrwienie, które powoduje brak lub nieprawidłowe dotlenienie rany. Tlenoterapia hiperbaryczna jest metodą, której celem jest zwiększenie dopływu tlenu do ran, które nie reagują na inne sposoby leczenia. [ 1,2]

„HBOT jest terapią tańszą i skuteczniejszą niż inne metody powszechnie stosowane.”

Jeden z wniosków, który został wyciągnięty podczas konferencji naukowej „Nieznane moce tlenu” w 2012 roku w Szpitalu Powiatowym w Łęcznej. [3]

Systematycznie prowadzone zabiegi tlenoterapii hiperbarycznej powodują spektakularne efekty które znacznie przyśpieszają proces trudno gojących się ran.

  • Następuje zwiększenie dopływu tlenu do uszkodzonej tkanki,
  • Zmniejszenie obrzęku w uszkodzonych tkankach,
  • Zahamowanie namnażanie się bakterii beztlenowych, dzięki temu następuje zwiększenie skuteczności antybiotykoterapii,
  • Lepsze ukrwienie w uszkodzonym obszarze- zwężenie naczyń centralnych, a zwiększenie przepływu krwi przez tkanki uszkodzone (efekt Robin Hooda),
  • Stymuluje namnażanie fibroblastów, zwiększenie produkcji kolagenu oraz lepsza regeneracja nabłonka,
  • Zwiększa aktywność osteoblastów,
  • Działa bakteriobójczo, zwiększa aktywności makrofagów, które odgrywają kluczową rolę w zwalczaniu infekcji i przyśpiesza proces usuwania bakterii,
  • Ma działanie przeciwzapalne.

 

Przewlekłe rany, owrzodzenia-stopa cukrzycowa

Bardzo często hipoksja jest nieodłącznym procesem występującym w przypadku leczenia trudno gojących się ran oraz owrzodzeń w tkankach ją otaczających. Jest wynikiem nieprawidłowego mikrokrążenia oraz brakiem zaopatrywania uszkodzoną tkankę w odpowiednią ilość tlenu. W momencie, kiedy przez dłuższy czas w uszkodzonej tkance brakuje tlenu, zaczynają rozwiać się bakterie beztlenowe co prowadzi do pojawienia się zmian związanych z martwicą oraz obrzęku. Wykorzystując ciśnienie wyższe niż atmosferyczne dostarczamy do organizmu tlen, który w ogromnych ilościach przenika do hemoglobiny oraz osocza, a dalej transportowany jest do wszystkich słabo ukrwionych uszkodzonych tkanek, dzięki temu następuje znaczne zmniejszenie się obrzęku i dochodzi do rozszerzenia się naczyń krwionośnych. Za sprawą tlenoterapii hiperbarycznej również pobudzony zostaje proces angiogenezy, wzrasta aktywność leukocytów (działanie przeciwbakteryjne), oraz przyśpieszona zostaje produkcja odkładania kolagenu co prowadzi do szybszej regeneracji nabłonka. W rezultacie obserwujemy dużo szybsze gojenie się przewlekłych ran niż w przypadku tradycyjnego leczenia. [4,5]

Tlen w warunkach podwyższonego ciśnienia dostarcza więcej tlenu do tkanek, stwierdza się poprawę szybkości leczenia trudnych i złożonych ran”

mówi John Kirby, MD, dyrektor medyczny Uniwersytetu Waszyngtońskiego Kliniki Chirurgii i Opatrunku Urazów w Szpitalu Barnes-Żydowskim. [6]

Tlenoterapia hiperbaryczna jest skuteczną metodą wspierającą proces antybiotykoterapii oraz leczenie chirurgiczne u chorych z zespołem stopy cukrzycowej.

W przypadku stopy cukrzycowej występujące zmiany związane są z uszkodzeniami w obrębie układu naczyniowego i nerwowego stopy. Stanowią one dość poważny problem leczniczy, gdyż w wyniku tych zmian dochodzi do upośledzenia ukrwienia tkanek, zaburzenia procesów metabolicznych oraz do pojawienia się licznych infekcji i rozwoju zgorzeli. Bardzo często prowadzone leczenie okazuje się nieskuteczne, przeważnie kończąc się na amputacji stopy lub jej części, niestety liczba chorych wciąż wzrasta. W Polsce aż 1,5 do 3 miliona osób zmaga się z cukrzycą. Skuteczną metodą wspomagającą walkę z powikłaniami tej choroby okazała się tlenoterapia hiperbaryczna, gdzie obecnie zespół stopy cukrzycowej jest wskazaniem do prowadzenia terapii HBOT, zatwierdzony przez European Committee of Hyperbaric Medicine, i Undersea and Hyperbaric Medicine Society.

W Pracowni Hiperbarii Tlenowej Centrum Leczenia Oparzeń przeprowadzono badanie w którym uczestniczyło 13 mężczyzn i 11 kobiet łącznie 24 pacjentów ze stopą cukrzycową w wieku od 39 do 70 lat. Pacjenci poddani zostali leczeniu za pomocą tlenoterapii hiperbarycznej, jednak przed klasyfikacją do terapii najpierw wyrównano im cukrzycę i zaburzenia metaboliczne, wykonano chirurgiczne oczyszczenie rany stopy (debridement) oraz prowadzono odpowiednią antybiotykoterapie w trakcie trwania cyklu HBOT. Zbiegi w komorze hiperbarycznej odbywały się 5 razy w tygodniu, czas trwania zbiegu wynosił 70 minut, gdzie przez 60 minut pacjent oddychał 100% tlenem w ciśnieniu 2,5 ATA z dwiema przerwami powietrznymi trwającymi po 5 minut.

Efekty terapii były satysfakcjonujące, u wszystkich chorych doszło do redukcji infekcji w ranie, U 20,8% chorych rana została całkowicie zagojona, u 33,3% chorych doszło do znacznej poprawy stanu miejscowego rany, u 5 chorych tlenoterapia hiperbaryczna zapobiegła planowanym wcześniej amputacjom, kolejne 5 osób po wykonaniu od 2 do 11 zabiegów w komorze hiperbarycznej zrezygnowało z terapii ze względu na skutki uboczne terapii, jednak u wszystkich osób które zrezygnowały z HBOT zaobserwowano znaczną poprawę stanu miejscowego niż przed zabiegami.[7]

„Zastosowanie HBO jako formy leczenia uzupełniającego w skojarzonej terapii stopy cukrzycowej jest skuteczną metodą, pozwalającą na znaczne ograniczenie rozległości uszkodzeń tkanek powstałych w przebiegu tego zespołu chorobowego, przyczyniającą się do redukcji powikłań związanych z wystąpieniem infekcji tkanek miękkich i kości oraz umożliwiającą samoistne zagojenie się ran.”

Fragment artykułu: Grzegorz Knefel i wsp., Hiperbaryczna terapia tlenowa jako uzupełnienie chirurgicznego leczenia zespołu stopy cukrzycowej. [7]

Poniżej link do orgyinalnego artykułu:
https://www.researchgate.net/profile/Grzegorz_Cieslar/publication/270388442_Hyperbaric_oxygen_therapy_as_a_supplement_to_surgical_treatment_of_diabetic_foot_syndrome/links/54a904e50cf257a6360be501.pdf

Tlenoterapia hiperbaryczna jest świetnym rozwiązaniem jako leczenie uzupełniające w piodermii zgorzelinowej.
Piodermia zgorzelinowa jest rzadką chorobą skórną o nieznanej etiologii, występuje w postaci jednego lub kilku owrzodzeń, charakteryzującym się bolesnym postępującym procesem martwiczym. Autorzy wielu badań potwierdzają, że tlenoterapia hiperbaryczna w połączeniu z terapią lekową (kortykosteroidy lub leki immunosupresyjne) daje doskonałe efekty. Zdecydowanie obserwuje się szybkie gojenie się ran oraz zmniejszenie dolegliwości bólowych pacjenta.

 

 

Przed tlenoterapią hiperbaryczną

Ryc 1.1 Prawa kostka 15-letniej kobiety ze zdiagnozowaną chorobą piodermii zgorzelinowej przed zabiegami tlenoterapii hiperbarycznej. Zmiany na prawej kostce nie ulegały poprawie pomimo przyjmowania przepisanych leków, skutek był odwrotny rana zmieniała się na gorsze w bardzo szybkim czasie.
Wilson Albieri Vieira i wsp., Oxigenoterapia hiperbárica como tratamento adjuvante do pioderma gangrenoso, An. Bras. Dermatol. vol.86 no.6 Rio de Janeiro nov./dez. 2011

 

 

 

 

 

 

 

 

Ryc.1.2 Prawa kostka 15 letniej kobiety po serii 7 zabiegów HBOT przy ciśnieniu 2,5 ATA. Pacjentka odczuła wyraźną ulgę w bólu, a wrzód uległ znacznej poprawie już po 10 sesjach tlenoterapii.
Wilson Albieri Vieira i wsp., Oxigenoterapia hiperbárica como tratamento adjuvante do pioderma gangrenoso, An. Bras. Dermatol. vol.86 no.6 Rio de Janeiro nov./dez. 2011

 

Licznie przeprowadzone badania potwierdzają, iż za pomocą HBOT możemy znacznie poprawić wyniki leczenia. Dzięki zabiegom tlenoterapii hiperbarycznej u części chorych doszło do wyraźnej poprawy stanu miejscowego wrzodów oraz szybkiej ulgi w bólu co przyczyniło się do dużo lepszej jakość życia pacjentów. Autorzy podkreślają również że tlenoterapia hiperbaryczna jest rewelacyjną metodą przygotowującą do chirurgicznego przeszczepu skóry. [8]

Bibliografia

  1. Kranke P i wsp., Hyperbaric oxygen therapy for chronic wounds (Review), Cochrane database of systematic reviews (Online) · April 2012, DOI: 10.1002/14651858.CD004123.pub3 · Source: PubMed
    https://www.researchgate.net/profile/Alexander_Schnabel/publication/224708498_Hyperbaric_oxygen_therapy_for_chronic_wounds/links/54eceb5e0cf2465f53306916.pdf
  2. Żródło internetowe
    http://www.cochrane.org/pl/CD004123/tlenoterapia-hiperbaryczna-w-leczeniu-ran-przewleklych
  3. Żródło internetowe
    http://www.spzoz.powiatleczynski.pl/aktualnosci,show,168,jak-tlenem-leczyc-rany.html
  4. James Wright, Hyperbaric oxygen therapy for wound healing, World Wide Wounds, Published: May 2001
    http://www.worldwidewounds.com/2001/april/Wright/HyperbaricOxygen.html
  5. Urszula Łatka i wsp., Aktualny stan medycyny hiperbarycznej w Polsce, Balneologia Polska; 7-17
    https://www.creator.wroc.pl/wp-content/uploads/2015/07/14_Aktualny-stan-medycyny-hiperbarycznej-w-Polsce.pdf
  6. Źródło internetowe
    http://barnesjewishblog.org/hard-to-heal-wound-finally-improves-hyperbaric-oxygen-treatment/
  7. Grzegorz Knefel i wsp., Hiperbaryczna terapia tlenowa jako uzupełnienie chirurgicznego leczenia zespołu stopy cukrzycowej, ResearhGate, January 2008
    https://www.researchgate.net/profile/Grzegorz_Cieslar/publication/270388442_Hyperbaric_oxygen_therapy_as_a_supplement_to_surgical_treatment_of_diabetic_foot_syndrome/links/54a904e50cf257a6360be501.pdf
  8. Wilson Albieri Vieira i wsp., Oxigenoterapia hiperbárica como tratamento adjuvante do pioderma gangrenoso, An. Bras. Dermatol. vol.86 no.6 Rio de Janeiro nov./dez. 2011
    http://www.scielo.br/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S0365-05962011000600022&lng=pt&tlng=pt

Dodaj komentarz

avatar
  Subscribe  
Powiadom o